Η Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης επικύρωσε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για τις θαλάσσιες ζώνες — ομόφωνα, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό της — και ακύρωσε τις αποφάσεις του 2020 με τις οποίες το είχε απορρίψει. Η κίνηση αιφνιδίασε και δυσαρέστησε την Αθήνα, που είχε επενδύσει διπλωματικά και στην Τρίπολη και στη Βεγγάζη για να την εμποδίσει.

Το υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε την επικύρωση, τονίζοντας ότι δεν μεταβάλλει «τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα» του μνημονίου: «Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις». Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι Τουρκία και Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν νόμιμα μια τέτοια οριοθέτηση. Κατά το NewsIT, η Αθήνα ερμηνεύει την κίνηση ως τουρκική απάντηση στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector) και στο θαλάσσιο πάρκο του νότιου Αιγαίου.

Πριν από την επικύρωση, το κοινοβούλιο της Βεγγάζης άλλαξε ηγεσία. Στις αρχές Οκτωβρίου απομακρύνθηκε από την προεδρία ο Ακίλα Σάλεχ, που επί περίπου δώδεκα χρόνια προήδρευε του σώματος και είχε ταχθεί κατά του μνημονίου — κατά το iefimerida, τον Δεκέμβριο του 2025 είχε υποστηρίξει στην Αθήνα ότι το κείμενο δεν είχε την απαιτούμενη κοινοβουλευτική νομιμοποίηση. Τον διαδέχθηκε ο Ας Σαλίχ Αμπντελνάμπι αλ Ομπαϊντί, ο οποίος, κατά την «Εφημερίδα των Συντακτών», είχε προεδρεύσει το 2024 της Επιτροπής Κοινοβουλευτικής Φιλίας Λιβύης–Τουρκίας.

Η Άγκυρα είχε αρχίσει από το 2025 να χτίζει δίαυλο με το στρατόπεδο Χάφταρ, αν και στον εμφύλιο είχε στηρίξει στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης. Κατά το iefimerida, την άνοιξη του 2025 ο Σαντάμ Χάφταρ επισκέφθηκε την Τουρκία· κατά την ΕφΣυν, ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν είχε επαφές στη Βεγγάζη και τον Αύγουστο του 2026 ακολούθησε επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στη Λιβύη. Ο Σαντάμ Χάφταρ χαιρέτισε την επικύρωση.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι και τον Κύπριο Κωνσταντίνο Κόμπο. Η κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη για «κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων». Το Κάιρο, σε ανακοίνωσή του, μίλησε για ενίσχυση της στρατηγικής σχέσης με την Αθήνα και για προετοιμασία της τριμερούς Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου, χωρίς ρητή αναφορά στο μνημόνιο.

Οι Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα έκριναν τη συμφωνία «άκυρη και ανίσχυρη» και επανέλαβαν τη στήριξη της ΕΕ σε Ελλάδα και Κύπρο. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης σχολίασε: «Δεν μπορώ να πω ότι είναι μια ευχάριστη είδηση»· για το καλώδιο, είπε ότι είναι ευρωπαϊκό πρότζεκτ και η Ελλάδα «χωρίς φωνές και αντάρα» θα επιμείνει. Κατά το iefimerida, στην ΕΕ συζητείται παρασκηνιακά το ενδεχόμενο αναστολής χρηματοδότησης 25 εκατ. ευρώ προς τη Βεγγάζη για διαχείριση συνόρων, έρευνα-διάσωση και καταπολέμηση της διακίνησης· δεν έχει ληφθεί απόφαση ούτε υπάρχει επιβεβαιωμένη ελληνική πρωτοβουλία.

Στην εσωτερική πολιτική σκηνή, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) έκανε λόγο για «αποτυχία Μητσοτάκη» και ζήτησε διπλωματικές πρωτοβουλίες, εξέταση ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά Λιβύης και Τουρκίας και επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια· ο Αντώνης Σαμαράς είπε ότι τα γεγονότα «εκθέτουν ανεπανόρθωτα» τον πρωθυπουργό και την ηγεσία του ΥΠΕΞ· το ΚΚΕ έκανε λόγο για εφησυχασμό· η Ρένα Δούρου (ΣΥΡΙΖΑ) για «σοβαρό φιάσκο» και πρότεινε παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης μέσω συνυποσχετικού Ελλάδας–Λιβύης.

Κατά την ΕφΣυν, η κύρωση δεν μεταβάλλει τη νομική θέση της Αθήνας — αφαιρεί όμως το επιχείρημα ότι το ανατολικολιβυκό κοινοβούλιο απέρριπτε τη συμφωνία. Η επόμενη δοκιμασία είναι οι έρευνες υδρογονανθράκων σε δύο οικόπεδα νότια της Κρήτης, με συμμετοχή της Chevron, τις οποίες η Λιβύη αμφισβητεί, κατά το NewsIT.